Technika XX wieku

Technika XX wiekuTechnika XX wieku.

Rozwój techniki – w wieku XIX istotna siła napędowa uprzemysłowienia – nadal odgrywał tę rolę w XX stuleciu. W istocie odnosi się wrażenie, że tempo tego rozwoju uległo zwiększeniu, chociaż nasze miary tego rodzaju przemian są dość prymitywne i mało wiarygodne. Jednym z głównych powodów wysokiego tempa zmian społecznych w XX w. jest wyraźne przyśpieszenie rozwoju nauki i techniki.

Na początku XIX w prędkość podróżowania nie różniła się w istotniejszy sposób od występującej w starożytnej Grecji, a na początku XX w dzięki parowozowi można było podróżować z szybkością do 130 km/h. Rozwój samochodów, samolotów i rakiet kosmicznych sprawił, że wszystkie tamte rekordy szybkości – a także zasięgu i elastyczność środków komunikacji – zostały ogromnie przyćmione.

Do momentu wynalezienia telegrafu łączność na większe odległości uzależniona była od prędkości podróżowania człowieka. Telefon, radio i telewizja bardzo zwiększyły wygodę, elastyczność i pewność łączności na dalsze odległości. W styczniu 1927 roku firmy AT&T oraz British Postal Office wprowadziły, po 4 latach eksperymentu, komercjalną długodystansową sieć radiotechniczną pomiędzy USA a Wielką Brytanią – później zakres rozszerzono na Kanadę, Australię, Amerykę Południową, Egipt i Kenię. Dopiero jednak po 50 latach przeprowadzono kabel telefoniczny po dnie Atlantyku, znacznie zwiększając możliwości łączności telefonicznej. W latach dziewięćdziesiątych XX w rozpoczął się rozwój sieci telefonicznej na skalę globalną wraz z wprowadzeniem telefonii komórkowej.

W XX stuleciu tworzywa sztuczne otrzymane z ropy naftowej i innych węglowodorów zastąpiły drewno, metal, wyroby ceramiczne i papier w tysiącach zastosowań – od lekkich pojemników do ultraszybkich wiertarek. Coraz szersze wykorzystywanie energii elektrycznej i siły maszyn, wynalezienie setek nowych urządzeń oszczędzających ludzką pracę oraz rozwój automatycznych instrumentów kontrolnych – wszystko to spowodowało zmiany w warunkach życia i pracy dużo bardziej dalekosiężne od wywołanych przez rewolucję przemysłową Wielkiej Brytanii. Pierwszą maszynę liczącą wynaleziono w latach trzydziestych XIX w (napędzana parą).

Na początki XX w. używano już do celów handlowych kilku typów mechanicznych urządzeń liczących. Ale świt ery komputerowej nastąpił podczas drugiej wojny światowej. Warunkiem rozwoju nauki i techniki jest istnienie odpowiednio dużego zasobu wykształconych pracowników – kadry naukowej. Na początki XX w praktycznie we wszystkich krajach Zachodu ludzie umiejący czytać i pisać stanowili wysoki odsetek ludności – co kontrastowało z sytuacją reszty świata. Zastosowanie techniki mającej podstawy naukowe poważnie zwiększyło produkcyjność pracy. Wielkość produkcji w przeliczeniu na jednego robotnika jest wiarygodną miarą efektywności gospodarczej. Produkcyjność rolnictwa zwiększyła się dzięki zastosowaniu naukowych metod nawożenia, selekcji nasion, hodowli nowych ras zwierząt, zwalczaniu szkodników i chwastów oraz stosowaniu maszyn.

Jeszcze bardziej wzrosła produkcja energii. Światowa produkcja w latach 1900-1950 zwiększyła się ponad czterokrotnie, o od 1950 r. do dziś ponad pięciokrotnie. Światowa produkcja energii elektrycznej ( praktycznie nieistniejąca w 1880 r.) wzrosła z biliona kilowatogodzin w 1950 r. do ponad 13,5 tryliona w 1996 r. – daje to wzrost o 5,8%. W Europie (Unia Europejska) wykorzystuje się zwłaszcza nuklearne i geotermiczne źródła energii, podobnie w Ameryce Północnej. Azja i Afryka czerpią głównie z termicznych źródeł energii, ale tamtejsze fabryki bazują na procesach spalania węgla, bardzo zanieczyszczając środowisko, a nie na gazie jak w Europie i Ameryce Północnej. Ameryka Południowa uzależniona jest przede wszystkim od energii wodnej (najdroższe źródło). Samochody wyprodukowano w latach XIX w., ale stały się czymś więcej niż zabawką bogaczy dopiero wtedy gdyż w 1913 r. Henry Ford wprowadził na masową skalę ich produkcję przy zastosowaniu ruchomej taśmy montażowej. Samochód stał się symbolem dwudziestowiecznego rozwoju gospodarczego, ponadto przemysł samochodowy stymulował popyt na produkcję różnych innych gałęzi, samochodom potrzebne były drogi i cement.

Taśmę montażową jako metodę produkcji przejęły też inne gałęzie. W latach trzydziestych XX w nastąpił szybki rozwój komercyjnego przemysłu lotniczego. Najbardziej widowiskowym zastosowaniem techniki stały się badania kosmosu. Bodźcem postępu w tej dziedzinie była rywalizacja między narodami. Świadkami zrobienia przez człowieka pierwszego kroku na Księżycu były setki milionów ludzi na całej Ziemi, oglądających to na ekranach telewizorów – była to największa widownia, jaka kiedykolwiek oglądała jakieś wydarzenie.



Podobne:
Historyczne i nowoczesne centrale telefoniczne

Centrale telefoniczneStarsze pokolenia doskonale pamiętają początki telefonii stacjonarnej w Polsce, gdy telefon był dostępny tylko w niek

Najważniejsze wynalazki XX wieku

Najważniejsze wynalazki XX wiekuChoć wiek XX minął całkiem niedawno to zapominamy często jak ważny był to okres dla współczesnego świata. Wiele się wt

Rewolucja przemysłowa - przyczyny, skutki, etapy, wynalazki

Rewolucja przemysłowa - etapyŻyjemy w czasach niebywałego rozwoju technologii. Zmieniają one świat w tempie przyprawiającym o zawrót głowy. Ki